ابو القاسم سلطانى

20

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

مشكلات اساسى در تدوين دايره المعارف طب سنتى : بايد اذعان كرد كه تدوين دايره المعارف درباره طب سنتى كه بيش از يك قرن است به دست فراموشى سپرده شده كار بسيار مشكلى بوده است . برداشتن اين‌بار سنگين نياز به تاسيس يك بنياد و يا سازمان واژه‌نامه و همكارى گروهى داشته است كه متاسفانه هيچ‌كس حاضر به همكارى نشد و اگر يكى دو نفر اظهار تمايل نمودند در همان ماه‌هاى اول به علت مشكلات كار و نااميدى در رسيدن به هدف همكارى خود را قطع نمودند . خدا را سپاسگزارم كه توفيق عنايت فرمود پس از چهل سال كوشش و رنج بسيار بتوانم اين مجموعه را به پيشگاه شما تقديم نمايم . موارد زير از اهم اين مشكلات بوده‌اند : 1 - مشخص نبودن نام علمى گياهان : گاهى براى پيدا كردن نام علمى يك گياه هفته‌ها وقت صرف شده است به‌ويژه گياهانى كه از خارج به ايران وارد مىشده‌اند و اسامى آنها به صورت معرب از يونانى و رومى ، هندى ، نبطى ، سريانى ، بربرى و . . . در كتب قديم آمده‌اند . 1 - 1 - معرب از يونانى و رومى به عنوان مثال : 1 - 1 - 1 - سنفاطن بطراون ( حنين ) م - Symphyton petralon ( يونانى ) ، سقومطرون ( رازى ) . 2 - 1 - 1 - سمقوطن ( ابن بيطار ) ، سمقوطن صخرى ( عقيلى خراسانى ) : Coris monspelinsis L . 3 - 1 - 1 - لخنيس اغريا معرب از Luknis agria يونانى : Agrostemma githago L . 4 - 1 - 1 - بليطى معرب از Bliton يونانى : Amarantus blitus L . 2 - 1 - گياهان هندى مانند : 1 - 2 - 1 - ككرونده : هندى Blumea lacera ( Burm . L ) DC : Kukurandru 2 - 2 - 1 - لجالو Biophytum sencitivum DC 3 - 2 - 1 - كرونده Carissa cardandas L . برخى از گياهان داروئى هندى كه از هند وارد ايران مىشده‌اند مانند موسلى سفيد ، بهنگره ، بهنگره سياه ، كسوندى ، كچنال ، . . . در بلوچستان ايران رويش دارند . 3 - 1 - گياهان با نام نبطى مانند هاسيمونا يونانى Acanthosmolis , Akanthos 4 - 1 - گياهان با نام سريانى مانند حماما Amomum cardamom L . 5 - 1 - گياهان با نام بربرى مانند آرغيس Radix of Berberis vulgaris